Pasyonan, Karakanan



Dai malikayan na mina drawing sa sakuyang memorya an sadit na tasa nin mainiton na tsokolate, kataid an plato nin bijon asin inubakan na latik, kapag mina abot an Simana Santa. Sa mga pagtaraid mi kaidto, pupukawan ka sa amay na pagka aga kan kuribaw hali sa nguso ni Lino alyas Sablok ..Marata na kamo!..may pa-pasyon si Ta Ompoy Salvador na agom ni Na-Bambay, masiram an pamahawan duman.. Iyo man nanggad, an handa sa pamahaw para sa gabos na pagtaraid, iyo an masiram na tsokolate na ikinakaag sa sadit na puti na tasa, yaon an bijon na gibo sa San Felipe, iguang inubakan na ibos asin latik, asin giniris na pan legazpi na pig lahidan nin Star Margarine, mga puto na man iba iba an kolor, tunay na masiram an kakanon sa Pasyonan. Sa pangodtohan, lalong pahingusto sa masiram na gulay,sira asin manok ta bihira maghanda nin karne nin orig ta bawal sa kamahalan. Haros dinakulaan ko an magayon na tradisyon relihiyoso na Pa-pasyon kan mga bikolano. An Pa-pasyon, sarong panuga nin familya na pig mamana kan familya, iyo ini idtong magdamlag na pagkanta kan bibliya na isinurat sa tataramon na bikolnon. Kinakanta ini kan mga para-pasyon na aram an tono asin an pagkanta na iguang pasirimbagan tunay na magayon pag dangogon. An mga para-papasyon hale pa sa ibang lugar na nagdadayo para mag pasyon maski libre basta iguang turugan ta an iba sainda iguang panuga na magkanta nin pasyon kada Simana Santa. Dai malikayan an mga pasaway sa panahon nin pasyonan, ta minsan sa luwas kan harong iguang mga istambay na nagsasabay sa pagkanta para mag pilosopo kan mga sinasabi sa bibliya. An mga para-pasyon naanggot sa mga nagsasabal sabal sa saindang pagkanta, ang apod ninda kaiyan mga Hodeyo. An mga Hodeyo iyo idtong matatsar na nguso kun maluya an handa na kakanon sa pasyonan ta sinda iyo idtong mga aki daa kan mga Hodeyo na iguang espada asin iyo an nagpako ki Kristo. Si Tiyang Mary Nazareno, lahing kastila, mestiza, taga Atulayan Sangay, nagbalyo digdi sa Naga tanganing matawan nin pagbuhay an saiyang mga aki asin digdi makapag escuela. Dara nin pagtios, nag istar sa sadit na kubo, alagad dai nalilingawan an tradisyon kan familya na Pa-pasyon. Maski pobrehon, nag imbitar sa mga kataraid tanganing magkakan sa saindang pa-pasyon, simple an puesto pero masiramon ta nagluto nin sarong kawa nin mga upon na may bangot nin pasayan asin guna na manok, kaya nauso samuya an tataramon na an ginisang upo kakanon daa sa pasyonan. 1971, ginibo sa Naga City an famosong Pasyon ni Kristo, sarong stage play sa Ateneo de Naga Gymnasium na pig padrenohan kan Daughters of Mary. An mga actor iyo an mga bistadong tawo sa Naga mala ta an nag ganap na Kristo iyo si Judge Alberto, asin an nag ganap na Mary iyo si dating Vice Mayor Jennie Perez. Ako an pinaka aki na actor na nag ganap na saros sa mga para kurahaw na ipako si kristo! Perang Bangui na pina hiling sa publiko an Pasyon ni Kristo, asin pirmeng pano an ateneo gym ta magayon an pagka gibo kaini, matitibay an mga actor ta kadaklan sainda mga abogado, maestro asin mga engineer. Iguang parte na naging kangingiritan sa drama ta kan si Hudas nagbabasol na sa ginibo niyang pag pasaluib ki Kristo, ini mag kua nin lubid, isinabod sa leog para magbitay, an problema ki Hudas ta nagpaka bitay man nanggad asin dai niya pig isip na maluya si kawayan na pig sablayan kan lubid, kaya naglapatak si Hudas, burulagting sa salug kan stage, grabe an ngirisi kan mga tawo ( na-inguragan pa ngaya si Hudas). Sa kada pagtapos kan palabas, iguang masiram na karakanan sa kumbento harani sa gate kan Ateneo de Naga asin duman maogmang nag oorolay an mga actor mantang ako nag ririgod sa kapapa’san kan mga ginabang kahoy na ginamit sa kalbaryo, ginamit sa krus, ginamit na mga props ta natural daa iyan sa mga artista o sa showbiz, an mga extra na arog ko iyo man sana an mga para hakot nin gamit pagkatapos kan shooting. Dai ko na matandaan an ibang mga actor sa famosong Pasyon ni Kristo, pera na sana kaming nabubuhay na minsan pang naging artista kan 1971. Nuarin daw liwat magkaka igua nin sarong Pasyon ni Kristo na an mga actor iyo an mga bistadong tawo sa Ciudad nin Naga.