Agri Merkado

Sa paglaog kan bagong taon, poon alas dose nin matanga hanggang Enero 1, ang pinakaenot na aldaw kan taon, dakul akong nabasang post sa social media kan mga litrato nin pamilya, mga handa sa media noche, mga paputok, ruluksohan nin alas dose tanganing maglangkaw pa, asin iba pang mga agi-agi kan ocasion asin dakuln ang nag-caption, “grabe ka na 2026!”.

Pasuba sana man ang caption na may patama sa 2025 alagad, inaano ka man kan 2026? Dai pa ngani naarangkada. Dai pa nangangabangaan ang Enero, mala ta garo nadangog kan 2026, dinamlag kita nin uran na dara nin shear line hanggang sa binaha ang ibang lugar digdi sa ciudad. Nagpamate baga.

Sa mga taong konektado sa sektor nin agrikultura, ang mga uran uran nagkakawsa na mag-isip kan epekto kaini sa mga pananom asin posibleng danyos na mapababa kan anihon. Ang mga insekto binibisto kung ang mga ini peste o amigo sa pagprodusir nin kakanon. Ang mahal na presyo kan mga inputs o materiales sa pag-oma na nakakapalangkaw gastos sa produksyon. Idagdag ta pa ang bagay na mayo man kita nin kontrol, ang dalagan kan merkado. Demand, suplay, presyo asin ang relasyon kang tolo.

Sa sadiring depinisyon kan naging propesor ko kadto sa kursong Agricultural Marketing, si Dr. Eden Piadozo, ang boot sabihon kan terminong “marketing” sa konteksto nin agrikultura, i-english ta na sana, “is a series of services needed in or the process of moving a product from the point of production to the point of consumption.”

Pag sinabing “services”, may duwang klase yan, “production services” asin “marketing services”. Ang production services gabos na serbisyo o aktibidades na ginibo hanggang pag-ani kan tanom o produkto. halimbawa kaini land preparation, paglaag abono, pag-apply pestidyo asin iba pang gibohon. Ano man na aktibidad pakatapos mag-ani, malaog na sa marketing services, halimbawa, pagbunag asin pag-molino kan paroy, paggibo nin tablea, pagbiyahe kan inaning mais pasiring feed mills.

Masasabi ta na ang paborableng sitwasyon para sa satong paraoma ang pagkakaigwa nin marhay na merkado para sa saindang mga produkto. Marhay ang merkado kung ang marhay man ang presyo digdi. Ang marhay na presyo kawsa nin balanseng demand asin suplay. Ang punto kung saen nag-uyon ang mga nag-produsir (producers) asin ang mga consumidores (consumers) sa tinutubod na patas na presyo sa duwang lado.

Ang konsepto nin agri merkado mapoon sa pisikal na espacio para sa mga produkto kan mga paraoma asin parasira. Ini ma-aser pag igua nin demand, kaya ang mga tinatanom naka-base sa kung ano ang kaipuhan kan merkado (market-driven o demand-driven). Mawot ta na mas dakula ang makukua kan nagtanom pag-abot sa mareresibeng ganancia ta sinda ang mas nag-trabaho sa pagprodusir kan produkto. Ini ang patas na parartehan o barangaan.

Ini sa hiling ko ang mas mapakusog sa sektor kan paraoma asin parasira. Merkado pabor sa nagtanom, nagpagal para magkaigwa nin kakanon asin magpadagos nin dalagan ang kada lokal na ekonomiya.

Mawot ta ang panahon na madangog ang istoria nin pag-asenso kan buhay sa pag-oma, na ang kabuhayan-nakakabuhay man nanggad.

Ponan ta ngonian ang direksiyon na ini, probaran ta ang mga stratehiyang ilalatag ta padikit-dikit. Mabiyayang bagong taon satuya gabos!