Bisekleta



“Sa ika uunlad ng bayan Bisekleta ang Kailangan”, iyo ini an mga kasubahan kan panahon nin Martial Law na sarong pag pakwela sa slogan na “Sa ika uunlad ng Bayan, Desiplina ang Kailangan”. Tunay man nanggad na an pagiging desiplinado kan mga tawo, iyo an importanteng llave tanganing mag asenso an banwaan, ta kun an tawo desiplinado, an gabos areglado ta mayo nin pasaway. Kadakol nin tawo an naoogma ngonian sa pag usar nin bisekleta, ini pinatunayan durante kan ginibong Ist RISE MTB Challenge (Sponsored by RISE COFFEE), sarong dakulang biking event na ginibo sa Metro Naga Sports Complex, sa Barangay Pacol, kan nakaaging July 9, 2022. Garong fiesta ang palibot kan Pacol Sports Complex ninhuli ta kadakol na participantes sa karera nin bisekleta na gikan pa sa man laen laen na lugar sa Luzon na huna mo arog kan karawat sa Palarong Bicol. Kadakol nin mga paradalan sa mga tinampo na iyo an ruta asin pig agihan kan karera, naging mabenta an mga paniendang kakanon asin malipot na inumon.


Nagiromdoman ko pati an makasupog kong eksperiencia sa pag bibisekleta na siguro sakuya sana nangyari sa interong kinaban. Taon 1979, saro akong Bike Messenger sa Clavecilla Radio System, na an trabaho ko iyo an maghatod nin telegrama sa arin man na lugar sa Naga. Bandang hapon pabalik na ako sa oficina hale sa paghatod nin telegrama sa Concepcion, pag agi ko sa kalye Panganiban sa tongod mismo nin lumang harong ( ngonian iyo an Simbahan kan Mormons) na an saro sa bakal na “gate” natatahuban na nin mga haralangkaw na doot, duman biglang kinakan an gayad kan sakuyang ROTC-patig na pantalon kan spraket sa kadena kan bisekleta kong “Continuous Racer”, tarastas si tinahian poon sa gayad abot sa zipper kaini, brief o kalson na sana an natada sakuya. Tanganing dai mapasupog, nag rokrok na sana ako sa haralangkaw na doot sa tongod kan lumang harong sa Panganiban. May nag agi nin sarong aking lalaki, na pinakiulayan ko na mag bakal nin dagum asin torsido sa centro, haros perang oras an pig halat ko antes nagbalik an aki (salamat saiya kun haen man siya, ta dai ko man lamang siya natawan nin tandan ta mayo na akong kwarta). Haros madiklom na an oras kan mahaman ko an nagka tarastas kong pantalon ta dai ako puedeng magbiskleta na nakasulot na sana nin “brief”, ta siguradong mama-maluan akong “kuloks” o raot an payo.


Siguro dapat ikaag sa Historya kan Ateneo de Naga, na an pinaka premirong Atenista na nagka igua nin bisekletang “Fuji” mayong iba kundi si Tato Mendoza ta an Fuji, sarong ekspensibo asin mapusog na bisekleta kan panahon na solamente an mga miembros sana kan Alta Sociedad an may kakayahan na magbakal nin Fuji.


Ano daw kun duman sa Germany igua lamang nin pina tindog na monumento para ki Baron Karl Von Drais, an nag imbento kan bisekleta kan taon 1817. An bisekleta inapod kaidto nin “Draisine” na kaya pig imbento ni Drais tanganing mausar niya sa saiyang trabaho ta saro siya kaidtong “ Civil Servant” sas Grand Duke kan Baden duman sa Alemania (Wikipedia)


Masiramon, an pagmati nin sarong aki na premirong nakanood magpadalagan nin bisekleta, ultimong sa pangitorogan nag luluwas an siram sa pagpadalagan nin bisekleta. Inot kong sangkay sa bisekleta mga taon 60, sa paagi nin pag arkila ki Armour Junk Shop sa Balintawak, pero dai man tolos ako nakanood ta 3 kaming mga aki na nag aaragawan sa pagsangkay,alagad sa perang metros na napadalagan ko nin pa ikis ikis an bisekleta, grabeng kasiraman an sakuyang namatean. Mas namaster ko an pag bisekleta kan pig bakalan kami nin “racer” tatak Sonnet kan mag agom na Joe asin Paquing Tandog tangani sanang mausar mi ini sa pagtrabaho kan tugang ko bilang messenger kaidto sa Filtel, sarong telegramahan na an manager iyo an announcer na si Fiorel Salvo. Pero maogma man an sakuyang pagmati na an saro kong lumang bisekleta, sakuyang itinao ki Itoy Abesa, taga San Antonio, Concepcion na an trabaho iyo an pagiging Parking Attendant sa Emall. Haloy na kayang nakiulay sakuya si Itoy na regalohan ko siya nin bisekleta tanganing igua siyang gamiton sa saiyang trabaho asin pag hatod nin aki sa pag escuela. Pagkalihis nin perang simana, nasorpresa ako asin naogma, asin dakulang pasasalalamat sa Presidente kan RISE COFFEE, ta pig regalohan akong, mas magayon na Mountain Bike. An bisekleta ngonian mas kaipuhan nanggad para sa marhay na salud asin para sa mga nagagabatan sa daing ontok na paglangkaw sa precio nin gasolina. Para sa ika uunlad ng bayan bisekleta an Kailangan.