Hugas Bagas

Ang ika-dose (12) sa diecisieteng (17) Sustainable Development Goals o SDGs ang responsible production and consumption. Ining goal na ini katakod kan “circular economy”, na ang boot sabihon iyo ang pag-minimize nin basura asin pagbawas sa konsumo kan satong mga resources sa paagi kan disenyo kan mga produkto asin sistema kan produksyon na mas matagal, magagamit liwat (reuse), mare-recycle, mag-tenir sa sirkulasyon sa pinakahalawig na panahon.

Ang circular economy nagdadalagan sa “closed-loop system”, o saradong-ikot na sistema na tinatawan prayoridad ang episyenteng paggamit kan satong resources asin regeneration kan mga natural systems. Dakul sanang teknikal na mga termino ang satong inoolayan pero mas maipapaliwanag ini sa paagi nin mga halimbawa. Hilingon ta sa pag-oma, ang dai pagsulo kan uhot nin paroy o dayami asin pagpalapa kaini sa tanuman, katumbas ini nin duwa hanggang tolong (2-3) sako nin urea. Ang sarong sako nin urea nagkakahalaga nin Php 1,600.00, ang posibleng matipid na kantidad malaog Php 3,200.00 hanggang Php 4,800.00. Saen ka pa makakakua nin Php 3,200.00 ngonian na mga panahon?

Sa proseso nin pagpalapa kan uhot nin paroy, na konsideradong sarong agricultural waste, bako lang si natipid na kantidad kundi si pagpahingalo kan tanuman na daga. Ang panahon na nahihingaloan ang daga na lampas nin sarong bulan probado na kan mga paratanom na may marhay na epekto sa ani, saro sa mga nakakapalangkaw sa rason na posibleng pagkaraot nin life cycle kan mga pesteng nakaistar sa kawaran nin kakanon o pag-balyo kan mga peste sa ibang lugar na igua nin kakanon.

Totoo, saro sa mga tinutulod ta iyo ang pag-kita sa pag-oma dara kan marhay na ani asin hababang gastusan pag-abot sa mga kagamitan asin patrabaho. Sa pagpahingalo kan daga, mas nalangkaw ang potensyal na kita asin nakakatipid sa simpleng gawe kan pagbalik kan parehong paroy sa daga pagkatapos kaining anihon.

Ang gabos puedeng pakinabangan asin dai kaipuhan na magastos, ini ang nagluluwas sa prinsipyo kan circular economy. Ultimong uran puedeng anihon sa paagi nin rainwater catchment o harvesting facility, na magagamit sa panahon nin tag-alang. Simplehan ta pa ang halimbawa nin responsableng pagprodusir asin pagkonsumo, ang hugas bagas na parte na kan satong pang aroaldaw na buhay. Ang nagsasapna, matic na igua nin hugas bagas!

Sa mga urban agriculture practitioners, puedeng pambubo nin tinanom ang ika-duwang (2nd) hugas nin bagas. Sa mga pag-aadal na sakuyang nabasa, ika-duwang hugas ang ginagamit ta posibleng atakehon nin tanga kung ang gamit enot na hugas. Simple sana ang proseso, sunudon ang 2:1 ratio, 2 parte nin tubig, sarong parte nin hugas bagas (ika-duwang hugas), saka ini ibubo sa mga pananom. Ang hugas bagas, segun sa internet, puedeng ipanglabar gamit ang binabaran na tubig nin bagas sa laog nin 30 minutos. Waswasan man giraray tanganing dai mamarong mapanos. Ang iba, iniinom ini para sa kulog tulak, alagad dai ko ini irerekomendar ta bako akong doctor. Dakul pang puedeng gamit ang yaon sa internet. Duman sana ko sa gamit na pang-abono sa pananom, si panglabar dai ko pa naprobaran. Baad ang resulta kayan, ang hitsura garo pirming bagong sapna ang pagkaputi kan lalawgon o magiging malagtok ngaya o marugi ang ugali. Inda sana. Ang importante napapakinabangan ta pa ang bagay na iaapon na sana.

Kung babalikan ta ang Laudato Si ni Pope Francis, saro sa mga katukduan kan ensiklika iyo ang pagsugpo kan “throwaway culture”, ang “kultura nin pagpara-apon” kan mga hinihiling tang “disposable” na mga bagay asin mga tao, ang pagtubod na may serbi sana ang mga tao dahil napapakinabangan. Inaapon sa panahon na sa hiling ta mayo nan in gamit. Puede pa ining mabago sa paagi kan simpleng mga gawe o gibo sa aroaldaw tang buhay na yaon sa pangangataman kan satong istaran kaiba ang satong kapwa.

Kapangganahan asin katongdan. Ang satuyang pagpaabot nin congratulations sa mga napiling serbidor, mga datihan asin bago man, kan nakaaging eleksyon kan Lunes, Mayo 12. Congratulations po saindo! Mawot kan kada saro ang pagpaorog kan malinig na liderato asin pag-gobierno, poon sa enot na aldaw hanggang sa pagtapos kan termino sa laog nin tolong taon.