Paratukdo

Kung may trabaho kang pipilion na maski mayong bayad ta maogma kang gibohon ini, anong trabaho ini? Dakul sanang simbag sa hapot na ini, ang iba pag-bulong, pag-linig, kadaklan pagtukdo ang sinimbag.

Kan nakaaging Octubre 5, kita nag-celebrar kan World Teachers’ Day bilang pagtao nin honra asin pag reconoser kan saindang importanteng papel sa sektor nin edukasyon. Parte ang paratukdo, sa tinutukdo asin proseso kan pagtukdo sa kultura nin pagbasa asin pagkanuod pasiring sa estado nin banwaan na may makusog na kakayahan nin “critical thinking”.

Giromdom ko kan ako 1st year high school pa sana sa Cam High, haleng pribadong eskuwelahan nin elementary, kinaipuhan kong mag-adjust sa kung ano ang tinutukdo sa manlaen-laen na subjects, lalo na sa Math saka Science. Kan mga enot na semana, nadipisilan ako sa “conversion factor” o “conversion of units” sa subject na Science. May sarong aldaw kadto, paudtohon na, inapod ako kan samuyang Science teacher na iyo man ang samong Class Adviser. Duman sa Science Lab, na kataid man sana kan classroom mi. Hinapot niya ako,”sain ka digdi nadidipisilan?” Nagtao siya nin example, dinetalie niya ang proseso, step-by-step, asin nakanuod ako. Madali sana man palan.

Tanda ko pang maray si nanudan ko ta naggagamit ko sa trabaho asin ibang gibohon, alagad mas tanda ko si eksperiensiya, si pagmate kan memoriang ito. Pagtukdo na may kaibang pangangataman. Kaya nanggad dai ko man malilingawan ang saiyang pangaran, si Ma’am Belen Lurcha. Sisay man ang dai mai-inspire? Dahil saiya naapreciar ko ang pag-adal. Bako palan pasakit, kundi pasakat sa pagkaaram. Dakul pa man akong paratukdong nagigiromdoman na nakatabang na maray sakuya. Sa gabos na mga maestras asin maestros, inaapreciar asin nagpapasalamat po kami saindo! Parte ang saindong mga esfuerzos asin mga naiheras sa kung haen kami ngonian.

Ako saro man na paratukdo, nagpoon kan 2009 sa Central Bicol State University of Agriculture hanggang 2015. Sa Ateneo de Naga University poon 2012 hanggang May kan taon na ini. Nagpundo muna ngonian na taon ta dai na kinakaraya kan oras. Ang time management palan bako man kakayahan na makagibo ka nin dakul na bagay sa limitadong oras kundi tawan atensyon ang mga mas importanteng bagay na kaipuhan tawan prayoridad asin ang pagbawas kan mga bagay na bako man gayo. Maski sa pagtukdo may nanunudan ako ta dai ko man aram gabos. Ngonian pang panahon nin modernong teknolohiya na kung saen-saen na sana hale ang impormasyon asin kaaraman.

Ngonian man na taon, sa bulan na ini, enot na sine-celebrar ang Agriculture and Fisheries Extension Workers Month basado sa Proclamation No. 753 kan 2024. Saro sa mga trabaho mi sa opisina ang pagpaabot nin teknolohiya asin kaaraman sa satong mga paraoma asin mga parasira. Ang mga agricultural extension workers o AEWs ang mga paratukdo sa sektor kan agrikultura. Sa paagi kan mga trainings arog kan Farmers’ Field School o FFS, mga demo asin lectures na hale sa iba-ibang research na kinondusir kan mga nakaaging taon asin napapakinabangan na ngonian, ang AEWs ang nagse-serbing tulay para makaabot in isa mga umahan, tanuman, siraan o mga hayupan.

Mabuhay ang mga paratukdo!