Trip Trip Lang

“Ano po ta ikaduwang hugas kan bagas ang gagamiton? Ano po ta bako si enot na hugas?” Hinapot ako kan sarong participant pakatapos ko magtao nin detalie na ang ikaduwang hugas bagas na hinaluan nin parehong kantidad nin tubig ang puedeng ipambubo sa mga tanom na gulay asin masetas sa natad. Ta medio inaatake ako nin pamimilosopo saka pagkamasinuba kan mga oras na ito, sinimbag ko siya, “Ta trip ko po, anong problema? Mayong pakiararaman nin trip.”

Napangirit siya asin nagngingiririt si lampas singkwentang tao na nag-atendir kan sakong lecture manungod sa permaculture. Dangan pinaliwanag ko saiya asin sa mga nag-atendir ang rason kung tano man nanggad ikaduwang hugas ang gagamiton.

Dakul pa nin “starch” ang enot na hugas kaya baad tangahon, ang ikaduwa, dikit na sana asin optimal ang laog na nitrogen. May pag-aadal na kinondusir na masuporta digdi.

Kan nakaaging duwang aldaw, nag-atendir ako nin seminar sa climate change, inorganisar kan Climate Change Commission (CCC) kaibanan ang mga representante kan mga municipio na miembro nin Metro Naga Development Council (MNDC).

Saro sa mga nanudan ko iyo si pig-heras kan PAGASA na sa kada sarong sentigradong (1°C) paglangkaw nin temperature posibleng magkawsa nin maabot sampulong porcientong (10%) pagbaba sa ani kan mga pananom. Matindi ano?

Causa nin paghadit sa samo asin mga paraoma ang naeeksperiyansiya tang El Nino, may mga tanuman nang nadanyaran asin mga paratanom na dai na nagtanom ta mayo nin tubig sa saindang mga gulayan. Ang mga consumidores namamate na ang maluyang bulos kan tubig dati pa, ano pa daw ngonian na mas mainit ang panahon?

Mayo pa kayan ang Pax Silica. Dai nanggad dapat mag-laag kayan nin harani sa Bicol o sa lugar na makakaapektar sa suplay ta kan tubig.

Kadto, mga dekada nobenta (90’s), iba man ang dalagan kan buhay kadto. Iba man ang madadangog na istoria asin orolay. 90’s ako nagkamalay asin nagpoon padikit-dikit ang pag-intindi kan sakong palibot.

Sadit ang kinaban ta limitado sana man ang espacio na hinihiruan ko kadto. Ang Carolina, harayo na yan para sako, ta malang sarong bes lang kami nabisita para mag-ekskursyon sa sarong sikat na resort. Na kadto, paraiso sa hiling mi.

Ang pagbisita mi sa Manila kadto, na bihira sa kada sampulong taon, iyo ang centro kan kinaban para sako. Ano daw ta pirmi akong excited kadto magpa-Manila? Nabiyahe kami kadto gamit si Volkswagen na auto ni Lolo Erning kaiba sa Lola Ludy.

Bangui bago magbiyahe, nagluluto si Lola kadto o minsan si Cha Belen kan babalonon ming kakanon sa biyahe. Chicken and pork natural na adobo saka gulay na natong, saka maluto siempre. Amay kami nabiyahe, mga alas sais nin aga, minsan alas siete.

Pag nasa may bandang Gumaca na kami, nahanap kami nin puesto na harani sa dagat. Duman kami nagkakakan pangudto. Garo man ekskursyon pero dai kami nakarigos asin halawig ang biyahe.

Pag nagpupuon na magdiklom asin maghiwas ang tinampo asin pahingurag na ang awto o mga sasakyan na nahihiling ko, pag may mga raya na nin building sa gilid, Manila na.

Ngonian, poon kan nagkaiguwa kita nin pandemia kan 2020, dakul na ang tolong beses na mabiyahe ako. Nag-eedad na garo.