Zero Gutom

Naimbitaran ako kan nakaaging bulan na Abril magtao nin talk manungod sa pagtios sa sektor kan agrikultura bilang parte kan Social Sciences Week kan Ateneo de Naga University. Saro sa mga hineras kong bareta bilang solusyon sa pagtios (poverty) iyo ang Urban Agriculture Program kan ciudad nin Naga na saro sa mga beinteng (20) finalists nin Walang Gutom Awards (WGA) kan Department of Social Welfare and Development (DSWD) sa buong Pilipinas. Pag-abot sa open forum, may naghapot na estudiante kung totoo man daw talaga na mayo nan in nagugutom sa ciudad.

Marhay na hapot ito hale sa estudiante, pinag-isipan. Pareho man na hapot ang nagsagi sa isip ko kan enot kong nadangog ang Walang Gutom Awards. Sa proseso kan pagumiter mi kan mga datos sa pag-implementar kan programa, ang WGA para sa mga undernourished na kaakian asin ano ang nagigibo kan programa para ini masolusyonan. Igua man talaga giraray pagkagutom kundi ang kaipuhan tutukan si kaso nin “involuntary” hunger na nakakaapektar sa salud kan mga kaakian.

Enot na nagsumiter nin aplikasyon ang Naga sa WGA kan 2025 para sa WGA 2024, sa pangaduwang oportunidad, nagsumiter liwat kita para sa WGA 2025. Sa cincuentang (50) aplikante sa bilog na nasyon,nakaiba ang ciudad sa 20 finalists. Kan nakaaging Martes saro kita sa mga napili kabali sa 10 National Finalists sa WGA. Dai kita nakasali sa 10 Winning Programs pero marhay man giraray resulta, Makakaresibe nin P1 Million na grant ang ciudad para i-implementar ang Sustainable Livelihood Program o SLP kan DSWD.

Halawig na taon ang inagihan kan award na narecibe kan ciudad. Nagpoon ang pormal na programang urban agri sa Naga kan 2017 sa paagi kan Integrated Community Food Production Project (ICFP) na inimplementar hanggang 2019. Ang pondo kan ICFP kung tanda pa nindo, hale sa Bottom-up Budgeting kan gobierno nacional kan liderato ni PNoy.

Kan panahon nin pandemyang Covid 19, pinasar ang ordinansa 2020-095 kung saen yaon ang Urban Agriculture Program kan Naga. Ang nasabing programa limang taon nang iniimplementar sa pagtarabangan kan nagkakapirang grupo. Enot ang aktibong partisipasyon kan satong mga Barangay Agricultural Technicians o inaapod tang mga BATs sa pangengenot ni Pres. Siony asin pag-iriba na designado sa mga clustered barangays asin mga agri-barangays na komponido nin mga coordinators na nagmomonitor kan mga nakarecibe nin mga pananom na banhi o seedlings, leaders na kaibahan sa pagmonitor asin pagdistribuer sa mga harong o households asin assistants na nagmamantenir kan mga barangay nurseries na pinaghahalean kan mga pananom na seedlings.

Ang City Agriculture Office (CAgO) ang opisinang nagpapadalagan kan teknikal na aspeto kan programa kaibahan sa paagi ni Sir Alvin asin ang City Population and Nutrition Office (CPNO) sa pamayo ni Ma’am Joy na nagtatao nin datos kan mga kaakian na may malnutrisyon, ang target kan programa. Kaibahan kan CAgO ang CPNO sa mga proyekto lalo na pag Hulyo, ang Nutrition Month. Ang I-Governance sa paagi ni Ma’am Armie kaiba si Edlyn asin Ray kan CAgO SocMed sa pagpreparar kan isinumiter na requirements sa pagsali sa WGA. Siempre, kaibahan na ang suporta kan mga opisyales kan kada barangay lalo na sa pagtao nin prayoridad sa programang pang urban agriculture.

Sa liderato kan satong presenteng Alkaldesa, Mayor Leni, nagpapasalamat kita sa padagos na suporta niya. Sa marhay na pag-gobernar, bakong imposible ang mga pangiturogan sa 2028 Finish Lines.

Nagpapasalamat kita sa gabos na aktibong nagpartisipar, nagtubod sa programa asin sa mga nagpapadagos magtanom kan saindang gulayon sa natad, kan saindang kakanon sa aroaldaw. Kung ang bagong tourism branding kan ciudad, “Naga is the heart”, sa 2028 awot pa na nasa puso kan ciudadang zero kagutoman asin zero malnutrisyon.